TUINTJE AAN DE GRACHT

Guerilla tuinieren

Steeds vaker zie je in Amsterdam en andere steden plekken met groen. Bewoners adopteren een strookje rond een boom of halen gewoon een paar tegels weg om er planten in te zetten. Groente, is volgens mij geen optie, want uitlaatgassen en hondenpoep lijken me niet echt gezond. Dit tuintje is op de Egelantiersgracht en is vlakbij mijn huis. Er wordt hier fanatiek getuinierd en gister zag ik dat de grond weer is klaargemaakt voor het komende seizoen. Gelukkig wordt dit 'tuintje' door vandalen (lees: zorgelijke idioten) met rust gelaten en het is echt een feest om te zien wat er allemaal onder zo'n iep mogelijk is. Ik houd jullie natuurlijk op de hoogte. Wil je ook zo'n stukje groen veroveren? Morgen geef ik tips hoe dat snel en gemakkelijk kan. Wil je leuke foto's zien? Tik de woorden guerilla gardening in op google en je ziet de leukste voorbeelden. 

CAMELIA

Camellia

Sinds een paar dagen bloeit de camelia. Een groenblijvende struik waar veel over te vertellen valt. In de roman 'La dame aux camélias', die later werd omgewerkt tot een toneelstuk en de opera 'La Traviata' van Verdi, speelde de bloem een belangrijke rol. Nog niet zo lang geleden was dit een heester die alleen voor de happy few was weggelegd. De struik bleek niet erg winterhard dus moest je een kas of een serre hebben om hem tegen vorst te beschermen. De struik stamt af van de theestruik (Camellia sinensis). In de 17e eeuw wilden Portugese zeelieden de theestruik meenemen, want ze wilden voor hun kopje thee niet meer afhankelijk zijn van het Verre Oosten. De Chinezen wilden hun handel beschermen en gaven toen expres de Camellia japonica mee die sprekend op de theestruik leek. Terug in Europa werd de in de winter bloeiende struik meteen een hit. De camelia werd een statussymbool en een beetje landeigenaar, vooral in Engeland, wilde wat exemplaren hebben. In de tijd van koningin Victoria was de camelia ook nog eens een populaire bloem voor corsages. 
Tegenwoordig worden vooral camelia's gekweekt die minder vorstgevoelig zijn. Wel moet je ze op een plek zetten waar de ochtendzon niet schijnt. Dit is om na nachtvorst te grote wisselingen in temperatuur te vermijden. Ook houdt de struik van wat zure grond. Doen rododendrons het goed in jouw tuin dan kun je ook een camelia proberen. Belangrijk is dat de struik niet uitdroogt. Bij langdurige droogte water geven en het liefst kalkarm regenwater. De struik wortelt oppervlakkig dus op die plek liever niet schoffelen. Wil je een camelia in een pot zetten, gebruik dan rododendrongrond. Mooie soorten? kijk op www.esveld.nl

BLAUWE DRUIF

Muscari latifolium

Het blauwe druifje (Muscari armeniacum) is een overbekend en ijzersterk bolgewas. Ben je ze in het najaar vergeten te planten? Niet erg, want ze zijn nu volop in potjes te koop. Na de bloei zet je ze dan alsnog in de tuin en jawel, ze komen dan gewoon in het voorjaar weer terug. Maar... elk voordeel heeft zijn nadeel; de blauwe druif laat al vaak in augustus en september zijn blad zien. Een irritante eigenschap alsof de plant wil zeggen "hallo het is dan wel zomer maar de winter komt er wel aan". Zelfs tussen de eenjarige petunia's komen die saaie groene sprieten tevoorschijn. Maar nu de blauwe druif van de foto Muscari latifolium. Het onderste deel van de bloem is donkerblauw en het bovenste deel lichtblauw. En  deze breedbladige (=latifolium) druif krijgt gewoon pas blad als hij gaat bloeien en zo hoort het ook! www.fluwel.nl

GOED GEREEDSCHAP

Snoeien

Het gereedschap op de foto ziet er gebruikt uit. Dat klopt, want ik werk er bijna dagelijks mee. De bovenste schaar ligt in de keukenla en is voor het afknippen van snijbloemen of voor kleine knipklusjes in de tuin. Het zaagje is uitklapbaar en onmisbaar voor dikke takken van rozen, struiken en bomen. Dit zaagje leen ik altijd aan iedereen uit, want het is ideaal. Ik heb ook nog een Felco schaar van ca. € 65,00, maar toch gebruik ik het liefst de Gardena knipper van rond de € 20,00. Ik heb niet al te grote handen (zit trouwens wel een gat in) en voor deze schaar hoef ik niet veel kracht te zetten. Mijn tip: blijf niet het komende tuinseizoen met een roestige, botte schaar zitten, maar koop gewoon een goed nieuw exemplaar. Kijk op www.tuinierenwebshop.nl/ars-inklapbaar-snoeizaag-377-cm-zwart-rood-p86919.html voor het zaagje en  voor de snoeischaar op www.gardena.nl

OOSTERSE PAPAVER

Papaver orientale

In tegenstelling tot de slaapbol (Papaver somniferum) is de Oosterse papaver een vaste plant. De bloemen zijn zo groot als een schoteltje van een theekop en zijn meestal oranjerood. Een kleur waar je van moet houden. Opvallen doen de bloemen in ieder geval. Voor het opengaan van de bloem moet je eigenlijk een vrije dag nemen. Door een soort schilletje zie je eerst een stukje van de bloem. Dat proces gaat steeds verder totdat de bloem helemaal openklapt. Ik vind dat de zuiverste vorm van tuinerotiek! Nu de bloemkleur. Als je de slogan aanhangt 'mooi rood is niet lelijk' dan is er niets aan de hand. Voor de meer fijngevoelige tuiniers zijn er cultivars zoals Papaver orientale 'Karine' (zie foto) of de beetje morbide gekleurde 'Patty's Plum' met de tint van gekookte rodekool. Ook een beauty is 'Perry's White' met witte bloemen en een donker hart. Na de bloei wordt het blad lelijk en sterft het af. Zet er in de border daarom een andere plant voor die het zicht op de kale plek wegneemt. Onder de grond is de plant nog springlevend en komt gewoon in het voorjaar daarop weer tevoorschijn. 
Mooie papavers zijn te koop bij bijzondere kwekerijen en zeker niet bij de Praxis. Daar koop je spijkers en hamers en geen planten. Voor mooie soorten kijk op www.hessenhof.nl

TUIN KITSCH

Kattenkruid en slaapbollen

De titel van vandaag is tuin kitsch en dat is dit betonnen beeldje natuurlijk ook. De arm van deze engel (?) heb ik ooit gelijmd en de tijd heeft ervoor gezorgd dat het beton er doorleefd uitziet. Bij mijn verhuizing naar Amsterdam heb ik het aan dochter Janneke gegeven en deze foto is in haar tuin gemaakt. Achter het beeldje bloeien slaapbollen (Papaver somniferum). Deze eenjarige papaversoort zaait zich enorm uit en als ze zijn uitgebloeid vormen zich een soort bollen. In deze 'bollen' zitten blauwzwarte zaden; maanzaad geheten. Inderdaad die op van die lekkere maanzaad kadetjes zitten. Wil je ook deze slaapbollen dan kun je de zaden over een paar weken op een zonnige plek uitstrooien. De kleuren variëren en vind je bijvoorbeeld rood niet mooi dan haal je die bloemen weg. Zo kunnen die zich niet uitzaaien. Het is in de natuur goed geregeld. Als de zaden rijp zijn gaan er bovenin de 'bol' een soort luikjes open waardoor ze naar buiten kunnen vallen. Muizen hebben dat ook door en klimmen dan langs de steel omhoog. Ik heb het echt zelf ooit gezien. De Nederlandse naam slaapbol dankt de plant aan het feit dat er in landen zoals Afghanistan opium uit wordt gewonnen. 
Er is ook een vaste papaversoort, maar daar ga ik het morgen over hebben. De blauwpaarse bloemen zijn van kattenkruid (Nepeta), een wereldplant. Raakt deze vaste plant uitgebloeid dan knip je hem gewoon een stuk terug. Binnen de kortste keren bloeit hij dan opnieuw. Zaden van de papaver kun je vinden op www.vreeken.nl

BLAUWEREGEN

Wisteria

Toen ik een huis in Amsterdam zocht, was dat een hele onderneming. Welke buurt? Een tuin of niet? Een parkeervergunning of niet? Allemaal vragen die een rol speelden. Het werd de Jordaan met een tuintje en bijna vijf jaar wachten op een  parkeervergunning. Dat laatste was afzien. Gelukkig ben ik nu die ellende vergeten. De doorslag tot aankoop van dit huis was de blauweregen (Wisteria sinensis) tegen de voorgevel. Ik vind een blauweregen het toppunt van romantiek. Ik deel die liefde met dochter Janneke en elk voorjaar doen we  een route langs de mooiste exemplaren van deze klimmer. Op de Overtoom en de Koninginneweg staan de mooiste, maar ook in Almere hebben we, vlakbij de Jumbo, een prachtige exemplaar ontdekt.  De geur, de kleur alles aan deze klimmer is mooi. Om nog even lekker Hollands negatief te wezen toch een minpuntje. De klimmer groeit als een speer en de hele zomer hang ik uit het raam om hem te snoeien, anders wordt Dina de buurvrouw, boos. Dat snoeien zorgt voor vlekken. Je ziet het niet, maar uit de takken komt een spulletje dat vlekken op het houtwerk, maar ook op je zondagse kleren, veroorzaakt. Je ziet eerst niks, maar als je 'goede goed' in de was is geweest, verschijnen er roestachtige vlekken die er nooit meer uitgaan. Dus wees gewaarschuwd! Nog even dit bij Wisteria floribunda draaien de twijgen naar rechts en bij Wisteria sinensis draaien de twijgen naar links. Nog een kenmerk van Wisteria sinensis deze bloeit al eerder voordat het blad zich ontwikkelt. 

NAAMSVERWARRING

Geranium of Pelargonium

Iedereen kent wel de vaak rode geranium die zo leuk in bakken groeit en de hele zomer bloeit. De Latijnse naam voor deze geranium is, om het lekker ingewikkeld te maken, Pelargonium. De Latijnse naam van de vaste ooievaarsbek, op de foto de hardroze en de blauwe bloemen, is eigenlijk de echte Geranium. Zijn jullie er nog, want dit is allemaal best verwarrend. Die ooievaarsbek (Geranium) mag echt  in geen enkele tuin ontbreken. Je hebt soorten die de bodem zo dicht bedekken dat onkruid nauwelijks kans maakt zoals Geranium macrorrhizum. En je hebt de prachtige, 75 cm hoge borderplant met paarse bloemen met het zwarte hartje Geranium psilestemon. De blauwe bloem is van Geranium 'Brooksite' die in juni tot augustus bloeit. Kijk even op de site www.hessenhof.nl, want daar worden nog veel meer hebberigmakende soorten genoemd. Let ook op Geranium 'Patricia' met een bloeitijd van juni tot september. 

NIEUWE DAGERAAD

Rosa 'New Dawn'

Er zijn van die toppers in de tuin die nooit vervelen. Zo'n topper is, volgens mij, de klimroos 'New Dawn'. De bloemen zijn prachtig en de roos, als je tenminste de goede hebt gekocht, bloeit tot ver in het najaar. De roos geurt zacht en de bloemvorm is prachtig. Nog een voordeel is dat de klimmer niet in de volle zon hoeft te staan. De roos is ook geschikt voor een tuin met wat schaduw. Als je de discipline kan opbrengen om in de zomer alle uitgebloeide rozen af te knippen dan bloeit de klimmer door. De naam is hoopgevend en jammer genoeg heb ik in deze tuin geen plek meer, maar anders...Je kunt hem nog bestellen kijk op www.dewilde.nl www.zeeuwserozentuin.nl of www.belle-epoque.nl

ZOMERBOLLEN

Gladiool

Ik was nooit echt dol op gladiolen. Of het nu komt door de Vierdaagse of door de Utrechtse uitspraak 'aaachterlijke gladioool'; ik kan het niet verklaren. Misschien ook omdat ik niet van die grote vazen heb waarin ze passen. Enfin, ik ben om. Er zijn zo veel mooie kleuren en hoewel ik niet zou weten waar ze in de tuin een beetje fatsoenlijk tot hun recht komen, zou ik zeggen, probeer het eens. Misschien op een rijtje in de moestuin als plukbloem? Plant de knollen vanaf april op een zonnige plek ongeveer 7 cm diep en de bloemen verschijnen vanaf juli. Beter toe te passen in de border zijn dahlia's. De knollen kun je nu al in potten planten. Gaat het nog vriezen dan zet je de pot even in de schuur. Van dahlia's heb je tot ver in de nazomer plezier. O ja, er kwam vandaag een kritische reactie dat de stukjes op mijn blog wel erg kort zijn. Tja, ik kan natuurlijk niet én op een terras in de zon op de Prinsengracht zitten én stukjes schrijven, maar ik beloof beterschap.Meer zomerbollen op www.pcnijssen.nl/nl/263-zomerbollen